Rizab minyak global hampir kehabisan penampan, Malaysia tetap terdedah kepada kejutan harga

KUALA LUMPUR: Dunia hampir kehabisan penampan inventori minyak yang selama ini digunakan untuk menyerap gangguan bekalan, menurut beberapa ketua eksekutif industri yang bercakap di Energy Intelligence Forum di London minggu ini.

Ketua Pegawai Eksekutif Saudi Aramco, Amin Nasser berkata kurang daripada enam bilion tong inventori komersial masih berada dalam simpanan global, dan sebahagian besarnya tidak boleh digunakan secara praktikal, sekali gus menyebabkan sistem bekalan sudah berada dalam keadaan tertekan.

Lebih satu bilion tong telah dikeluarkan daripada inventori komersial sejak krisis Timur Tengah bermula tahun ini. Hanya kira-kira 10 peratus daripada baki inventori itu mudah diakses, selepas mengambil kira kekangan operasi seperti baki dalam tangki dan isi padu paip, serta keperluan simpanan minimum di bawah peraturan.

Ketua Pegawai Eksekutif Vitol, Russell Hardy berkata pasaran kini bergantung kepada eksport minyak melalui laut yang berjaya keluar dari Timur Tengah untuk mengekalkan keseimbangan sepanjang musim sejuk, kerana tiada lagi inventori yang boleh dikeluarkan di Barat.

Ketua Pegawai Eksekutif Chevron, Mike Wirth berkata kehilangan penampan itu menjadikan pasaran kurang stabil.

Simpanan Rizab Petroleum Strategik Amerika Syarikat berada pada paras terendah sejak Oktober 1982, manakala Agensi Tenaga Antarabangsa sedang menyiapkan pelepasan 100 juta tong.

Dengan permintaan global kira-kira 102 juta tong sehari, para eksekutif berkata usaha membina semula rizab sambil memenuhi permintaan boleh mengambil masa sehingga dua tahun.

Minyak mentah Brent didagangkan melebihi AS$100 setong, dengan paras kira-kira AS$101 pada 7 Oktober.

Amaran mengenai gas

Ketua Pegawai Eksekutif Petronas, Tengku Muhammad Taufik, yang turut bercakap di forum sama pada 7 Oktober, memberi amaran bahawa kenaikan harga gas asli cecair berisiko memusnahkan permintaan.

Beliau berkata pasaran akan menjadi sangat ketat pada musim sejuk ini.

Pembeli di Asia kini membayar kira-kira AS$25 hingga AS$28 bagi setiap juta BTU, satu paras yang masih kekal. Bagaimanapun, menurut beliau, jika harga mencecah AS$40 hingga AS$50, pengguna mungkin mula beralih kepada sumber tenaga yang kurang mampan dan kurang bertanggungjawab.

Beliau berkata Asia lebih terdedah kerana kapasiti penyimpanannya hanya 38 bilion meter padu berbanding 150 bilion meter padu di Eropah, sedangkan sebahagian negara Asia sebelum ini memperoleh antara 60 hingga 70 peratus import gas asli cecair mereka daripada rantau Timur Tengah.

Tengku Muhammad Taufik menyatakan keraguan terhadap daya tahan Asia selepas 2027, memandangkan rizab dan kapasiti simpanannya tidak setanding negara yang bersiap secara strategik seperti Jepun dan China.

Kedudukan Malaysia

Status Malaysia sebagai negara pengeluar minyak tidak bermakna negara ini terlindung daripada kejutan global.

Petronas pada April lalu menyatakan hampir 40 peratus import minyak mentah negara bergantung kepada laluan Selat Hormuz, walaupun bekalan dalam negara ketika itu berada pada tahap mencukupi.

Malaysia juga masih memerlukan bekalan produk petroleum daripada pasaran luar kerana permintaan domestik bagi sebahagian produk melebihi pengeluaran tempatan.

Gangguan terhadap laluan perkapalan, kenaikan premium insurans, kos kapal tangki dan kekangan penapisan boleh menaikkan kos walaupun sebahagian minyak mentah dihasilkan di dalam negara.

Harga global yang tinggi boleh meningkatkan nilai sebahagian hasil berkaitan petroleum, tetapi pada masa sama menambah kos subsidi bagi bahan api yang harganya dikawal menerusi Mekanisme Harga Automatik.

Bagi sektor perniagaan, kos diesel, pengangkutan, logistik, penerbangan, bahan mentah dan elektrik boleh menekan margin dan akhirnya mempengaruhi harga pengguna.

Apabila simpanan mencukupi, kerajaan dan syarikat boleh melepaskan stok untuk meredakan kekurangan sementara. Dengan rizab yang semakin menipis, ruang untuk menyerap gangguan seterusnya menjadi lebih kecil.