Belanjawan 2027: Gaji naik dan bantuan bertambah, tetapi ujian sebenar di meja makan

KUALA LUMPUR: Belanjawan MADANI 2027 meletakkan lebih banyak wang dan kemudahan dalam jangkauan sebahagian rakyat menerusi kenaikan gaji minimum, tambahan bantuan sara hidup dan pelepasan cukai. Pelaksanaannya pula yang akan menentukan sama ada manfaat itu cukup mengatasi tekanan perbelanjaan harian.

Perdana Menteri merangkap Menteri Kewangan, Datuk Seri Anwar Ibrahim membentangkan perbelanjaan Persekutuan RM459.8 bilion di Dewan Rakyat pada Jumaat, iaitu kenaikan 3.6 peratus berbanding tahun ini. Daripada jumlah itu, RM376.8 bilion disediakan untuk perbelanjaan mengurus dan RM83 bilion untuk pembangunan.

Kerajaan membentangkan belanjawan tersebut sebagai pakej RM510 bilion dengan menambah RM50.2 bilion pelaburan daripada syarikat pelaburan berkaitan kerajaan, pelaburan awam swasta serta badan berkanun dan syarikat Menteri Kewangan Diperbadankan. Dua angka itu mengukur perkara berbeza, dan hanya RM459.8 bilion merupakan perbelanjaan langsung kerajaan.

Sasaran defisit fiskal ditetapkan 3.3 peratus daripada Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) pada 2027, berbanding unjuran 3.6 peratus tahun ini. Sasaran asal bagi 2026 ialah 3.5 peratus.

Pecahan perbelanjaan menggambarkan skala komitmen operasi kerajaan. Lebih empat perlima peruntukan terikat kepada perbelanjaan mengurus, iaitu gaji, perkhidmatan dan tanggungan yang sudah ada, meninggalkan ruang yang lebih kecil untuk projek baharu.

Gaji minimum dan soalan liputan

Kenaikan gaji minimum kepada RM2,000 daripada RM1,700 bermula Jun 2027 menjadi antara pengumuman terpenting. Bagi pekerja yang layak, tambahan RM300 sebulan boleh membantu bayaran makanan, pengangkutan dan bil asas.

Namun perusahaan mikro, kecil dan sederhana dengan hasil jualan di bawah RM50 juta dikecualikan daripada kenaikan tersebut. Pengecualian itu menimbulkan persoalan tentang jumlah pekerja yang akan menerima kadar berkenaan pada peringkat awal, kerana majoriti pekerja sektor swasta negara ini bekerja dengan syarikat bersaiz sedemikian.

Kerajaan menyatakan lebih empat juta pekerja tertakluk kepada gaji minimum baharu. Angka itu perlu dibaca bersama syarat pelaksanaan dan definisi syarikat yang dikecualikan supaya kesannya tidak dilebih-lebihkan.

Rancangan memperkenalkan paras gaji RM2,500 bagi graduan dan pekerjaan separa mahir juga berpotensi memperbaiki pulangan pendidikan serta latihan. Bagaimanapun, ucapan belanjawan belum memperincikan mekanisme penguatkuasaan, pengelasan pekerjaan dan tempoh pelaksanaan bagi kerangka berkenaan.

Bantuan yang lebih luas, kesan yang tidak seragam

Kerajaan menambah peruntukan Sumbangan Tunai Rahmah dan Sumbangan Asas Rahmah kepada RM16 bilion daripada RM15 bilion. Sehingga sembilan juta penerima STR layak mendapat SARA RM150 sebulan, manakala individu dewasa bukan penerima STR dijadual menerima RM100 sebanyak dua kali pada 2027.

Perluasan pembelian SARA kepada barangan segar di 216 pasar tani atau tamu FAMA memberi lebih pilihan kepada pengguna, dengan sasaran 10,000 kedai runcit kecil menyertai program menjelang akhir 2026.

Semua langkah itu boleh memberikan kelegaan segera. Namun bantuan berkadar tetap tidak semestinya menampung perubahan kos keseluruhan sesebuah isi rumah. Keberkesanannya bergantung pada saiz keluarga, lokasi, harga barangan dan akses kepada premis yang menyertai program. Bagi keluarga yang jauh daripada pasar tani terlibat, kos perjalanan boleh mengurangkan nilai bantuan itu sendiri.

Cukai: siapa yang menerima apa

Pelepasan asas individu meningkat daripada RM9,000 kepada RM12,000, iaitu semakan pertama sejak 2010. Kadar cukai dikurangkan satu mata peratusan bagi dua banjaran, dengan pendapatan bercukai RM70,000 hingga RM100,000 dikenakan 18 peratus dan RM100,000 hingga RM150,000 dikenakan 24 peratus. Pada masa sama, kadar bagi pendapatan melebihi RM1 juta diselaraskan kepada 30 peratus.

Kerajaan mengunjurkan penjimatan sehingga RM1,600 kepada kira-kira lima juta pembayar cukai. Kelebihan ini nyata bagi mereka yang mempunyai liabiliti cukai, tetapi tidak memberi kesan langsung yang sama kepada pekerja berpendapatan rendah yang tidak membayar cukai pendapatan. Dalam erti kata lain, pengurangan cukai dan kenaikan gaji minimum menyasarkan dua kumpulan yang berbeza.

Pekerja gig: unjuran, bukan jaminan

Dalam sektor gig, pakej RM160 juta yang dibiayai bersama kerajaan dan Grab menyasarkan peningkatan pendapatan bersih serta perlindungan sosial. Ucapan belanjawan mengunjurkan peningkatan sehingga RM227 sebulan bagi pemandu e-hailing pada tahap median dan sehingga RM100 bagi penghantar p-hailing.

Insentif caruman PERKESO ditetapkan 35 peratus dan meningkat kepada 50 peratus jika platform turut mencarum, manakala insentif padanan KWSP sehingga RM600 setahun.

Unjuran itu bagaimanapun tidak bermaksud setiap pekerja platform akan menerima jumlah tersebut secara automatik. Pendapatan bersih seorang pemandu bergantung pada komisen, petrol, penyelenggaraan dan susut nilai kenderaan, dan belum ada kaedah pengukuran bebas yang membolehkan pekerja menyemak sendiri sama ada pendapatan mereka benar-benar meningkat.

Pembangunan wilayah dan tempoh menunggu

Belanjawan turut membawa komitmen pembangunan wilayah. Sabah dan Sarawak masing-masing menerima peruntukan Persekutuan RM18.7 bilion dan RM16.2 bilion, termasuk RM3.3 bilion untuk projek jalan di kedua-dua negeri.

Kelebihannya ialah tumpuan diberikan kepada masalah harian yang berkait dengan peluang ekonomi, seperti bekalan air, pengangkutan bandar dan mitigasi banjir. Kekangannya pula, sebahagian projek memerlukan tempoh pembinaan panjang sebelum rakyat menikmati kesannya. Peruntukan yang diumumkan juga bukan ukuran bahawa kerja telah selesai.

Beban yang sudah terikat

Di peringkat fiskal, kerajaan berdepan dua tuntutan serentak, iaitu menyediakan lebih banyak bantuan dan mengekalkan disiplin perbelanjaan.

Bayaran khidmat hutang dianggarkan RM61.01 bilion pada 2027, meningkat 6.5 peratus daripada RM57.3 bilion tahun ini, dan bersamaan kira-kira 16 peratus hasil Persekutuan yang diunjurkan RM380.82 bilion. Angka itu memperlihatkan sebahagian hasil kerajaan sudah terikat kepada komitmen terdahulu sebelum apa-apa program baharu dibiayai.

Peratusan tersebut naik sedikit daripada 15.8 peratus pada 2026. Ia tidak dengan sendirinya membuktikan kedudukan hutang negara semakin buruk, kerana hasil juga meningkat, tetapi ia menunjukkan ruang fiskal kerajaan masih sempit.

Ukuran yang lebih adil

Belanjawan ini mempunyai dasar yang boleh dipertahankan, khususnya usaha menambah baik gaji dan bantuan bersasar. Namun terlalu awal untuk menganggap langkah tersebut sudah menyelesaikan persoalan kos sara hidup.

Ukuran yang lebih adil ialah sama ada pendapatan selepas mengambil kira inflasi meningkat, berapa ramai pekerja benar-benar menikmati kadar gaji baharu, berapa cepat bantuan sampai dan sejauh mana projek pembangunan memberi hasil yang boleh disahkan sepanjang 2027.